( مسأله 1779 ) اگر غير مال التجارة مالي داشته باشد كه خمسش را داده يا خمس ندارد مثلا چيزى را براي مؤنه‌اش خريده باشد ، چنانچه قيمتش بالا رود ، اگر آن را بفروشد خمس مقدارى را كه بر قيمتش اضافه شده ، بايد بدهد وهمچنين اگر مثلا درختى را كه خريده ميوه بياورد ، يا گوسفند چاق شود ، در صورتي كه مقصود أو از نگهدارى آنها اين بوده كه منفعتى از آن ببرد ، بايد خمس آنچه زياد شده بدهد . بلكه اگر مقصودش منفعت بردن هم نبوده ، بايد خمس آن را بدهد . ( مسأله 1780 ) اگر باغي احداث كند براي آن كه بعد از بالا رفتن قيمتش بفروشد ، بايد خمس ميوه ونمو درختها وزيادى قيمت باغ را بدهد ، ولى اگر قصدش اين باشد كه ميوه آن درختها را فروخته واز قيمتش استفاده كند ، فقط بايد خمس ميوه ونمو درختها را بدهد . ( مسأله 1781 ) اگر درخت بيد وچنار ومانند اينها را بكارد ، بايد هر سال خمس زيادى آنها را بدهد ، وهمچنين اگر مثلا از شاخه‌هاى آن كه معمولا هر سال مىبرند ، استفاده‌اى ببرد وبه تنهائى يا با منفعتهاى ديگر كسبش از مخارج سال أو زياد بيايد ، در آخر هر سال بايد خمس آن را بدهد . ( مسأله 1782 ) كسى كه چند رشته كسب دارد مثلا اجاره ملك مىگيرد ، وخريد وفروش هم مىكند ، بايد خمس آنچه را كه در آخر سال از مخارج أو زياد مىآيد بدهد وچنانچه از يك رشته نفع ببرد ، واز رشته ديگر ضرر كند ، بنابر احتياط مستحب بايد خمس نفعي را كه برده بدهد ولى اگر دو رشته مختلف دارد ، مثلا تجارت وزراعت مىكند ، در اين صورت بنابر احتياط وجوبي نمىشود ضرر يك رشته را به نفع رشته ديگر تدارك نمود . ( مسأله 1783 ) خرجهائى را كه انسان براي بدست آوردن فائده مىكند ، مانند دلالى وحمالى مىتواند از منفعت كسر نمايد ، ونسبت به آن مقدار خمس لازم نيست . ( مسأله 1784 ) آنچه از منافع كسب در بين سال به مصرف خوراك و